Over de mystieke wereld van de rivier uit volksverhalen
Lezing door Ferdinand van Hemmen over mystieke verhalen rond de rivier uit archeologie en de volksverhalen.
“Opeens hoorde hij een stem uit het water”
Er is meer tussen hemel en aarde, dachten de bewoners van de Betuwe en andere delen van de rivierdelta vroeger. In hun wondere wereld beleefden ze het landschap heel anders dan wij vandaag de dag. Geboeid werden ze vooral door de magische kracht van de rivier die heil en onheil kon brengen. Veelzeggend zijn de archeologische vondsten uit de Romeinse tijd waaruit blijkt dat mensen de rivier vereerden met offergaven. Ronduit spectaculair zijn de opgravingen van resten van een heiligdom in Herwen, bij het toenmalige splitsingspunt van Neder-Rijn en Waal.
Het geloof in de bovennatuurlijke kracht van de rivier werd later door de kerk taboe verklaard. Maar het echode nog lang na in tradities en overlevering. Dat kun je opmaken uit de schat aan dialectverhalen die in de vorige eeuw is verzameld door het Meertensinstituut in Amsterdam. Veel van die verhalen spelen zich af in de Betuwe en omliggende streken. Watergeesten spelen daar een prominente rol in. Vanuit rivieren, kolken en moerassen loeren ze op kansen om voorbijgangers met hun lange armen of haakstok het water in te trekken.
Maandag 13 april 2026 neemt landschapshistoricus Ferdinand van Hemmen ons mee in de mystieke sfeer van de rivier. De focus van de lezing ligt op de volksverhalen over geheimzinnige gebeurtenissen. Zoals een stem die roept uit de golven, klokgelui dat opklinkt uit een diepe kolk, lichtjes die ’s nachts huppelen boven het water, een spook dat naar de overzijde van de rivier wordt gebracht en rivierwater dat opeens geneeskrachtig wordt. Hoe zijn die wonderlijke verhalen ontstaan? En hebben ze voor ons nog een boodschap in petto?
Datum: Maandag 13 april 2026 – 20.00 uur, zaal open 19:30
Locatie: Streekmuseum Baron van Brakell te Ommeren,
Provincialeweg 21, 4023 NZ Ommeren. Tel. (0344) 60 74 31
Toegang voor leden gratis, niet leden € 2,00
